تکانها و چرخشهای برنامه‌ریزی شده تلسکوپ فضایی فرمی که با اشعه گاما کار می‌کند تصاویر از تپ‌اختر بادبان خلق کرده که زیبای منحصر به فردی دارد.

به گزارش خبرگزاری مهر، وقتی ماهواره های رصدگر مدار زمین را طی می کنند به کرات دچار چرخشها و تکانهایی می شوند که این تکانها تصادفی نیست بلکه مسیرهای برنامه ریزی شده ای است که موجب می شود درحالی که هنوز انرژی خود را از طریق صفحات به بررسی آسمان می پردازند.

این تصویر از اشعه ثابت ستاره تپ‌اختر بادبان در صورت فلکی بادبان قرار دارد که توسط تلسکوپ فضایی فرمی که با اشعه گاما کار می کند گرفته شده است و در نتیجه همین تکانها و چرخشها ایجاد شده است.

این تلسکوپ هر 90 دقیقه یک بار مدار زمین را طی می کند و برای مشاهده اجسامی چون ستاره تپ‌اختر بادبان که دارای انرژی بالایی هستند ساخته شده است.

نتایج این تکانها و چرخشها تصاویر زیبایی چون این تصویر است که نشان دهنده اشعه ثابت ستاره تپ‌اختر بادبان است

منطقه‌ای از آسمان که ستاره تپ‌اختر بادبان در آن قرار دارد- این طرح توسط چرخشهای تلکسوپ گامای فرمی ایجاد شده است

ستاره تپ اختر بادبان با مرگ انفجاری یک ستاره بزرگ در کهکشان راه شیری ما متولد شده و یک ستاره نوترونی است که یازده بار در یک ثانیه به دور خود می چرخد و به عنوان روشن ترین منبع پایار اشعه گاما در آسمان است.

براساس گزارش دیلی گلگسی، وقتی ستاره های بسیار بزرگتر از خورشید به پایان زندگی خود می رسند، سرنوشت نهایی آنها با یک انفجار سوپرنوا که قسمت اعظم ستاره را از بین می برد رقم می خورد.

ستاره نوترونی تپ اختر بادبان

ستاره های نوترونی سرعت چرخش سریعی دارند و اگر اشعه آنها به سمت زمین باشد ما یک درخشش ناگهانی را در فاصله های زمانی مرتب مشاهده می کنیم، از این رو نام آن تپ اختر (pulsar) گذاشته شده است.

منبع:خبرگزاری مهر

دانشمدان درنظر دارند با استفاده از تلسکوپ فضایی هابل ناسا عبور تاریخی ستاره زهره از مقابل خورشید را مشاهده کنند.

به گزارش خبرگزاری مهر، درحالی که دانشمندان تصمیم گرفته اند عبور زهره از مقابل خورشید را با تلسکوپ هابل رصد کنند اما مسئله اصلی اینجا است که آنها نمی توانند هابل را نزدیک خورشید بگیرند چرا که نور شدید ستاره منظومه ما می تواند به ابزارهای فوق حساس این تلسکوپ صدمه بزند، از این رو هابل روز 5 و 6 ژوئن ( 16 و 17 خرداد ماه) عبور زهره از مقابل خورشید را به وسیله یک آینه مشاهده خواهد کرد.

هدف از این اقدام این است که مشخص شود آیا هابل می تواند با بررسی نور خورشیدی که به آن می تابد می تواند اتمسفر زهره را مطالعه کند یا خیر. ستاره شناسان تاکنون اطلاعات بسیاری درباره هوای زهره دارند، از این رو رصدهای ماه آینده یک آزمایش است تا مشخص شود که می توان از این روش برای بررسی ترکیب اتمسفری سیاره های بسیار دور استفاده کرد یا خیر.

براساس گزارش اسپیس دانشمندان امیدوارند که این روش به تواند به آنها در یافتن سیاره ای شبیه به زمین که قابلیت حیات داشته باشد کمک کند. سیاره زهره گزینه خوبی برای این تحقیق است چرا که جرم این سیاره اندازه زمین است.

تلسکوپ فضایی هابل امسال بیست و دومین سال فعالیت خود را جشن گرفته است. این تلسکوپ کار خود را از آوریل 1990 آغاز کرده و طی این سالها بیش از یک میلیون رصد از کیهان تهیه کرده است.

این رویداد که از آن با عنوان گذر زهره یاد می شود به طور متوسط دوبار در یک قرن رخ می رهد و این اتفاق آخرین شانس شما برای مشاهده چنین رویدادی است، چرا که این اتفاق تا سال 2117 رخ نخواهد داد.

منبع:خبرگزاری مهر

فیزیکدانان در اسپانیا و انگلیس نشان داده‌اند که گرافن اگر دوپ شود و بصورت یک آرایه متناوب الگو داده شود، می‌تواند برای ساخت یک جاذب کامل نور استفاده شود. این فناوری می‌تواند منجر به افزاره‌های شناسایی نور بهبودیافته شود؛ بویژه در قسمت مادون قرمز طیف الکترومغناطیسی که تلاش می‌شود فناوری‌های کنونی در این قسمت کار کنند.

این ادعا غیرمعمول است، زیرا مواد مرسوم معمولا برای جذب کامل نور، نیاز به ضخامتی برابر هزاران اتم دارند. جاویر گارسیا دِآباجو از موسسه شیمی فیزیک روکاسولانو و رهبر این گروه، می‌گوید: "این پیش‌بینی که یک ماده‌ی تک‌لایه‌ای به ضخامت فقط یک اتم می‌تواند نور را به طور کامل جذب کند، هیجان‌آور است."

طرح شماتیکی که نشان‌دهنده جذب کل نور بوسیله آرایه‌ای از دیسک‌های گرافنی است.

این ساختار نور را با محصور کردن آن در ناحیه‌هایی که صدها برابر کوچک‌تر از طول موج نور هستند، جذب می‌کند. این کار با بهره جستن از پلاسمون‌ها که در ساختارهای نانودیسکی منفرد اتفاق می‌افتند، انجام می‌شود. پلاسمون‌ها در فرکانس‌های بالا (قسمت مرئی طیف الکترومغناطیسی) و بویژه در نانوساختارهای فلزی سه‌بعدی شناخته‌شده‌تر هستند. برای مثال، رنگ پنجره‌های شیشه‌ای آلایش یافته با نانوذرات، ناشی از مجموعه‌های نوسان‌کننده الکترون‌‌ها روی سطوح نانوذرات طلا، مس و دیگر فلزات درج‌شده در شیشه، می‌باشد. با این حال، از آنجایی که گرافن فقط به اندازه یک اتم ضخامت دارد و الکترون‌هایش در فقط دو بعد حرکت می‌کنند؛ پلاسمون‌ها در این مواد در فرکانس‌های بسیار کم‌تر اتفاق می‌افتند.

محصور کردن نور در گرافن در صورتی ممکن است که این ماده بصورت الکتریکی باردار شود و طول‌موجی که نور در آن می‌تواند محصور و جذب شود، وابسته به این است که این ماده چه مقدار باردار می‌شود. همچنین دوپ‌کردن به دلیل اینکه اثری مشابه اثر درج کردن ناخالصی‌ها داخل نیمه‌رساناهای مرسوم دارد؛ باعث می‌شود که باردار کردن با قرار دادن الکترودها نزدیک گرافن به آسانی انجام شود. مقدار باردار کردن را نیز می‌توان با تغییر ولتاژ اعمال‌شده به الکترودها کنترل کرد.

این گروه در محاسبات‌شان چگونگی جذب نور در ناحیه نزدیک به مادون قرمز - میانه از طیف الکترومغناطیسی توسط این گرافن الگوداده‌شده را مطالعه کردند. این محققان می‌گویند که تعمیم نتایج‌شان به دیگر ناحیه‌های طول‌موجی آسان است. همچنین طبق گفته آنها این نانودیسک‌ها قادر به جذب مقادیر زیادی از نور هستند، زیرا این ساختارهای گرافنی منفرد در فاصله بسیار مشخصی از همدیگر مرتب می‌شوند.

این محققان جزئیات نتایج کار تحقیقاتی خود را در مجله‌ی Physical Review Letters منتشر کرده‌اند.

منبع: ستاد توسعه فناوری نانو

حدس می زنید این عکس کجاست؟

فکر می کنید تا چه حد دنیا را می‌شناسید و از مناطق مختلف آن سر در می‌آورید؟ نظرتان درباره رشد روزافزون علم و فناوری های جدید چیست؟ آیا تصور می‌کنید این انسان دوپا به همه جای عالم سر کشیده و جای جای آن را می‌شناسد؟ آیا هنوز هم مکانی مانده است که از آن بی‌اطلاع باشیم یا حداقل چیز زیادی درباره آن ندانیم؟ اگر در پاسخ دادن به سوالات بالا کمی مردد هستید در سلسله مطالب « حدس می‌زنید این عکس کجاست؟» با ما همراه باشید تا شما را با مناطقی از عالم روبه‌رو سازیم که درباره آن چیزی نشنیده اید یا کمتر از آن می‌‌دانید.

علوم مختلف با سرعتی سرسام آور در حال رشد و تکامل هستند به طوری که هر روز بعد از بلند شدن از خواب و مالیدن چشمانمان از طریق اینترنت، تلویزیون، رادیو، رسانه های نوشتاری و ... با اخباری رو به رو می‌شویم که بعد از شنیدنشان دهانمان از تعجب باز می‌ماند و باید دوباره چشمانمان را بمالیم، اما این بار از شدت تعجب!
اخترشناسان و منجمان از آن دست افرادی هستند که باعث می شوند مغز ما از شدت تعجب سوت بکشد. تلسکوپ‌های غول پیکر و پیشرفته آن‌ها در کنار فناوری‌های پیچیده شبیه سازی داده‌های دریافت شده از ماهواره‌های فضایی باعث شده است این دانشمندان هر روز اخبار جدید و جذابی برای ما داشته باشند.

تلسکوپ فضایی جیمز وب. جیمز وب یک تلسکوپ فروسرخ است در حالی که هابل قدرت رؤیت نور مرئی و طول‌موج‌هایی از فرابنفش را دارد. قطر آیینه آن 6.5 متر است در حالی که قطر آیینه هابل تنها 2.4 متر است

تلسکوپ فضایی هابل تا امروز نقش به سزایی در دستاوردهای فضایی داشته است و حتما تا به امروز نام آن را بارها شنیده اید اما حالا قرار است تلسکوپی به فضا ارسال شود که جانشین هابل شود: تلسکوپ فضایی جیمز وب. جیمز وب یک تلسکوپ فروسرخ است در حالی که هابل قدرت رؤیت نور مرئی و طول‌موج‌هایی از فرابنفش را دارد. قطر آیینه آن 6.5 متر است در حالی که قطر آیینه هابل تنها 2.4 متر است. هابل در فاصله 575 کیلومتری زمین واقع‌شده و در دمای 77 درجه کلوین کار می‌کند؛ در حالی که جیمز وب در دمایی سردتر و در فاصله دورتری از زمین کار خواهد کرد. پس با شروع کار این تلسکوپ فضایی باید منتظر اخبار به مراتب تعجب برانگیزتری باشیم!

در سلسه مطالب « حدس می زنید این عکس کجاست؟» قصد داریم شما را با تصاویری که اخترشناسان از جای جای کائنات تهیه می‌کنند آشنا سازیم. حالا به نظر شما دو تصویر بالا که قسمتی جدا شده از یک عکس کاملند متعلق به چه مکانی هستند؟

تصویر سمت چپ: جاری شدن تلماسه ها بر سطح مریخ

چه زمانی مریخ مانند مایع رفتار می کند؟ گرچه مایعات در جو رقیق مریخ به سرعت یخ می زنند ویا بخار می شوند، اما وزش بادهای مداوم و طولانی، ممکن است باعث شود که تپه های شنی بزرگ همچون مایعات جاری شده و یا حتی قطره قطره فروچکند. در سمت راست تصویر بالا، دو تختکوه مسطح واقع در جنوب مریخ در زمان تغییر فصل بهار به تابستان دیده می شوند. یک تپه با قله ای جزئی نیز در منتهاالیه سمت چپ تصویر دیده می شود. با وزش باد از سمت راست به چپ، شن های روان اطراف و روی تپه ها، رگه های تماشایی و بدیعی از خود برجای می گذارند. قطرات تیره قوسی شکل از شن نرم، برخان نام دارند. این ها عموزاده هایی فضایی برای اشکال مشابه شنی روی زمین هستند. برخان ها می توانند بدون تغییر شکل و دست نخورده در جهت باد حرکت کنند و حتی از یکدیگر عبور کنند. در زمان تغییر فصل، بادهای مریخی گرد و غبار را بلند می کنند. این بادها همواره تحت کنترل هستند تا ببینیم آیا دوباره شدت گرفته و به یکی دیگر از طوفان های شن معروف مریخی در مقیاس سیاره ای تبدیل می شوند.

تصویر سمت راست: تصویر رنگی هلن، قمر زحل

هلن، قمر زحل، اگرچه رنگ نامحسوسی دارد اما در هر نوری اسرارآمیز به نظر می رسد. در ماه ژوئن گذشته، فضاپیمای روباتیک کاسینی در حالی که در مدار زحل بدور آن حرکت می کرد در یک حرکت ناگهانی با سرعت به اندازه یک قطر زمین به سمت این قمر کوچک پرواز کرد و از آن با جزئیات بی نظیری عکس برداری نمود. در تصویر بالا گرچه دهانه ها و تپه های متداول دیده می شوند، اما نواحی دیگری نیز نشان داده شده اند که به طور غیرعادی هموار و رگه دار به نظر می رسند. سیاره شناسان در حال بررسی این جزئیات از عکس هلن هستند تا سرنخ هایی از منشا و شکل گیری این کوه یخی شناور 30 کیلومتری جمع آوری کنند. هلن به لحاظ این که درست پیشاپیش قمر بزرگ زحل، دیون، به دور این سیاره می گردد، باعث شده تا این قمر یکی از 4 قمر شناخته شده زحل باشد که دارای گرانشی معروف به نقاط لانگراژی ثابت اند و این یکی دیگر از نکات اعجاب انگیز هلن است.

 

فرآوری: م.ح.اربابی فر

اینشتین در سال 1915 در نظریه نسبیت عام خود از سیاه‌چاله‌ها سخن گفت. این پدیده مرموز طبیعی کماکان در کانون توجه فیزیکدانان و اخترشناسان است
در اینجا سعی می‌کنیم به مفهوم سیاه‌چاله بپردازیم و با آن بیشتر آشنا شویم.

در کلامی ساده، سیاه‌چاله چیزی است که از متلاشی شدن یک ستاره بزرگ باقی می‌ماند. اگر با مفهوم "ستاره" آشنا باشید می‌دانید که ستاره جسم بزرگی است که در داخل آن همجوشی در مقیاسی بزرگ و به طور پیوسته انجام می‌شود.

به دلیل بزرگ بودن جرم ستاره‌ها و گسترده بودن گاز در ساختار آن‌ها، میدان جاذبه گرانشی همواره در تلاش برای متلاشی کردن ستاره است. از طرفی همجوشی که در مرکز ستاره انجام می‌شود عامل ایجاد ثبات در این میان است و با مقابله با میدان گرانش، ستاره را از نابودی حفظ می‌کند.

هنگام متلاشی شدن ستاره، نیروی لازم برای همجوشی نابود می‌شود. در همین حال نیروی جاذبه گرانشی ستاره، محیط را برای اعمال نیروی خود آزاد می‌بیند و شروع به جذب همه مواد و اجرام در اطراف خود می‌کند.

با پر شدن فضای درون هسته ستاره، دمای هسته افزایش می‌یابد و این امر عامل یک انفجار سهمگین است که تمام تابش‌ها و شعاع‌های انفجار آن در فضا پخش می‌شود. چیزی که از این انفجار باقی می‌ماند هسته‌ای فشرده و بسیار بزرگ است. میدان گرانش این هسته آنقدر وسیع و قوی است که حتی شعاع‌های نور نیز از در امان نیستند.

اکنون هسته‌ای که داریم یک سیاه‌چاله (Black Hole) است. اگر یک سیاه‌چاله حرکت مداری داشته باشد، آغاز به کشیدن فضا-زمان به دور افق رویداد می‌کند. این گردش فضا به دور افق رویداد را کارکُره (ergosphere) می‌گویند و شکل بیضوی دارد.

هسته ستاره متلاشی شده به عنوان مرکز سیاه‌چاله یا تکینگی (نقطه یکتایی) در نظر گرفته می‌شود. دهانه سیاه‌چاله به " افق رویداد" یا Event Horizon معروف است.

ابتدا برای فهم بهتر سیاهچاله‌ها بد نیست این را بدانید سیاهچاله‌ها به قدری متراکمند که اگر کل کرهٔ زمین قطرش به 0.9 سانتیمتر تقلیل یابد اما جرمش ثابت بماند به یک سیاهچاله تبدیل میگردد.

شاید بهتر است افق رویداد را به عنوان دهانه سایه‌چاله در نظر بگیرید که همه چیز را می‌بلعد. وقتی چیزی از افق رویداد می‌گذرد برای همیشه از بین می‌رود. [راز‌های زندگی: آیا سیاه‌چاله‌ها شما را به دنیاهای دیگر می‌فرستند؟]

شعاع دهانه به نام “شعاع شواترزشیلد" معروف است. این نام را به افتخار اختر شناس بزرگ، کارل شواترزشیلد انتخاب کرده‌اند که به پیشرفت تئوری‌های مربوط به سیاه‌چاله کمک‌هایی کرده‌است.

در کل دو نوع سیاه‌چاله وجود دارد:
• شواترزشیلد (Schwarzchild) : سیاه‌چاله غیر دوار
• کِر(Kerr) : سیاه‌چاله دوار
سیاه‌چاله کارل شواترزشیلد ساده‌ترین نوع است که در آن مرکز دوران نمی‌کند و ثابت است. این نوع سیاه‌چاله تنها دارای یک نقطه یکتایی و یک افق رویداد است.

سیاه‌چاله‌های کِر در طبیعت به وفور یافت می‌شوند و در آن‌ها هسته دوران می کند و دلیل این دوران نیز، ستاره‌ای است که این سیاه‌چاله‌ها از آن‌ به وجود آمده‌اند.

معمولاً این ستاره‌های دوار هستند که سیاه چاله‌های کِر را بوجود می‌آورند. وقتی که ستاره‌ای دوار متلاشی می‌شود، هسته آن همچنان دوران می‌کند و به همین دلیل سیاه‌چاله بوجود آمده نیز به صورت دوار به جا می‌ماند. اگر با "اندازه حرکت دورانی" آشنا باشید این مطلب را بهتر متوجه می‌شوید.

سیاه‌چاله کِر از چهار قسمت زیر تشکیل می‌شود:

• تکینگی (Singularity) : همان هسته بجا مانده از ستاره متلاشی شده‌است.

• افق رویداد: دهانه سیاه‌چاله

• کارکُره (Ergosphere): اگر یک سیاه‌چاله حرکت مداری داشته باشد، آغاز به کشیدن فضا - زمان به دور افق رویداد می‌کند. این گردش فضا به دور افق رویداد را کارکُره (ergosphere) می‌گویند و شکل بیضوی دارد.

•حد ایستائی (Static Limit): مرز بین کارکره و فضای عادی

اگر جسمی از میان کارکره عبور کند و از دوران آن انرژی کسب کند شانس فرار از سیاه‌ چاله را دارد. ولی اگر جسمی از افق رویداد گذر کند به دورن سیاه‌چاله مکیده می‌شود. در حال حاضر هیچ کدام از تئوری‌های فیزیک نمی‌تواند توضیح دهد که درون سیاه‌چاله چه اتفاقی برای ماده و انرژی می‌افتد.

با اینکه تا بحال هیچ سیاه‌چاله‌ای توسط انسان دیده نشده است، سه خاصیت اصلی سیاه‌چاله برای ما قابل اندازه‌گیری است:

• جرم
• بار الکتریکی
• اندازه حرکت دورانی

جرم سیاه‌چاله و اندازه حرکت آن را می‌توان توسط اجرام در حال حرکت اطراف آن و قوانین کپلر اندازه گرفت.

چیزی که ما به دنبالش هستیم یک ستاره یا حلقه گازی است که با رویت آن و مشاهده رفتار آن بتوانیم حضور سیاه‌چاله را تشخیص دهیم. برای مثال از مشاهده حرکت دورانی ستاره‌ای می‌فهمیم که اثری نامرئی و غیر محسوس عامل این دوران است و سپس در می‌یابیم که این اثر از جرم متراکم عظیمی می‌آید. از اینجا احتمال حضور یک سیاه‌چاله را می‌دهیم.

یک از راه‌های کشف سیاهچاله‌ها استفاده از امواج گرانشی است که هنگام فروپاشی گسیل می ‌کنند. هر جرم اختری از حیث شکل نامتقارن تششع ممکن است یک منبع قابل اکتشاف مشخص به وجود آورد.

زمانی که جسمی به درون سیاه‌چاله مکیده‌ می‌شود دمایش به هزاران درجه کلوین می‌رسد و شتاب بزرگی می‌گیرد. این اجرام امواج مختلفی را گسیل می‌کنند که ساده ترین آن اشعه ایکس است که توسط رصدخانه‌ها و آشکار‌سازهای بیرون جو قابل رویت هستند.

با وجود تمام تلاش‌های دانشمدان در شناخت سیاه‌چاله‌ها، این پدیده‌های فضایی یکی از مرموزترین و جذاب‌ترین موضوعات اختر فیزیک باقی می‌مانند.

منبع:hamshahrionline.ir

یک عکاس ستاره‌شناس آمریکایی با استفاده از تلسکوپ خورشیدی خود در خانه موفق به ثبت تصویر خارق‌العاده‌ای از سطح خورشید شده است.

به گزارش سرویس علمی خبرگزاری دانشجویان ایران(ایسنا)، این تصویر توسط آلان فرایدمن در روز هفت آوریل توسط یک دوربین Grasshopper CCD از حیاط پشتی خانه وی در نیویورک به ثبت رسیده است.

جزئیات سطح خورشید که در یک طول موج منتشر شده از هیدروژن آلفا(Ha) به نمایش در آمده، بافت پیچیده چهره واقعی این ستاره سوران را نشان می‌دهد.
 
هیدروژن یکی از رایج‌ترین عناصر موجود در خورشید است. سطح این ستاره و لایه بالایی یا نور کره و کروموسفر آن تنها مناطق خنک برای امکان وجود اتم هیدروژن هستند و تصویر هیدروژن آلفا به نمایش جزئیات خورشید در این لایه‌ها پرداخته است.

بافت خزمانند سطح خورشید توسط ساختارهایی موسوم به « سیخک‌» ایجاد شده است. این سیخکها به زبانه‌های پلاسمای بسیار داغ گفته می‌شود که از نورکره با سرعت 88 هزار کیلومتر در ساعت به بالا فوران پیدا می‌کنند. ارتفاع این سیخکها تا چهار هزار و 380 کیلومتر رسیده و حدود 100 هزار سیخک در هر زمان در چهره خورشید بوجود می‌آید.

 مناطق سیاه در نیمکره چپ همان مناطق خنکتر لکه‌های خورشیدی هستند که در آن میدانهای مغناطیسی از اعماق زمین به بالا آمده و جرقه‌های خورشیدی در اطراف این مناطق شکل می‌گیرند.
 
همچنین می‌توان برجستگی‌هایی را در حال جهش از سطح خورشید مشاهده کرد که ساختارهای تولید شده توسط میدانهای مغناطیسی بوده و به انتقال پلاسمای خورشیدی به ارتفاع دهها و شاید صدها هزار کیلومتر به بالا می‌پردازند.

 
ایسنا

طبیعت یخ و برف شبه جزیره قطب جنوب که در زیر آفتاب ضعیف قطبی درخشیده و کوه‌های ناهموار در دوردست‌های آن به نمایش در‌می‌آیند، فرصتهای تصویری خارق‌العاده‌ای را از این محیط سخت ارائه می‌کند.

به گزارش سرویس علمی خبرگزاری دانشجویان ایران (ایسنا)،‌ اما این تصاویر خارق‌العاده نه با دستان هنرمند یک عکاس ماهر، که توسط دستگاه‌های ایستگاه هواشناسی حاضر در دورافتاده‌ترین نقاط جهان که به ماهواره‌های مداری متصل هستند، ثبت شده‌اند.

این بدان معنی است که محققان می‌توانند از داخل ادارات خود به نظارت بر تغییرات سازه‌های یخی منطقه بپردازند.

این تصاویر توسط ایستگاه‌هایی گرفته شده که بخشی از سیستم «آمیگوس» را تشکیل می‌دهند.

هر ایستگاه علاوه بر دوربین به یک حرارت‌سنج و ابزاری برای اندازه‌گیری سرعت و جهت باد مجهز هستند.

ایستگاه‌های روی یخهای شناور نیز از فناوری ماهواره برای اندازه‌گیری سرعت حرکت یخ‌رودها در منطقه برخوردارند.

سیستم آمیگوس بخشی از یک پروژه بزرگتر بنیاد ملی علوم آمریکا برای بررسی تغییرات محیطی در فلات یخ لارسن در بخش شمال غرب دریای ودل است. این منطقه به دلیل سرعت تغییرات آن بسیار مورد توجه برف‌رودشناسان است.

با بررسی این تصاویر، محققان قادر به مشاهده باقی مانده این فلات یخی هستند که در سال 2002 از ساحل قطب جنوب جدا و طی 35 روز از هم پاشیده شده و در مسیر آب افتاد.

هنگامی که فلاتها از هم می‌پاشند، یخ‌رودهای تغذیه کننده آنها با سرعت بیشتری حرکت می‌کنند که تاثیر فاجعه بارتری داشته و باعث افزایش سطح آب دریا می‌شود.

سیستم‌های آمیگوس ابتدا در سال 2010 در قطب جنوب مستقر شده؛ اما همیشه با اوضاع پایداری روبه‌رو نبوده‌اند. برای مثال ایستگاه پنج آمیگوس که در یک منطقه توفانی مستقر بوده، پس از هفت ماه بدلیل فرو رفتن در زیر شش متر برف دیگر قادر به ارسال اطلاعات نبود.

این تصاویر به نمایش جزئیاتی پرداخته که حرکات یخی توسط آنها در سراسر جهان بررسی شده و محققان بر اساس آنها به به تحلیل تاثیر گرم شدن جهان می‌پردازند.

هواپیمای تحقیقاتی ناسا در چهار سال گذشته بررسی‌های مشابهی در منطقه قطبی شمال انجام داده که در آن یخ‌رودها، یخچال ساخته و صفحات یخی را با سرعت زیادی زیر آب می‌کشند.

پروازهای تحقیقاتی ناسا بخشی از یک ماموریت شش ساله موسوم به «پل یخی (IceBridge)» هستند.

 ایسنا

یک محقق علوم فضا، در مشاهدات علمی خود جریان گدازه مانندی را چون حلقه های طنابی مارپیچ در نزدیکی خط استوای مریخ مشاهده کرده است که برای نخستین بار ویژگی‌های زمین شناسی خارج از زمین را نشان می‌دهد.

طرحهای مارپیچی آتشفشانی در سیاره زمین در کف اقیانوس آرام قابل مشاهده است، در حالی که این جریان گدازه ای در نقاط بسیاری در مریخ مشاهده شده است و هیچ کدام شباهتی به جریانهای گدازه ای که پیش از این مشاهده شده، ندارد.

آندرو رایان فارغ التحصیل دانشگاه ایالتی آریزونا که این جریانهای گدازه ای را در سطح مریخ مشاهده کرده در گفتگو با مجله ساینس اظهار داشت: از مشاهده این حلقه های مارپیچ مانند شگفت زده شدم.

ابعاد این جریانهای گدازه ای مارپیچ مریخ به 30 متر می رسد که بزرگتر از نمونه های مشابه در زمین است و نشان می دهد که در مریخ فعالیتهای آتشفشانی وجود داشته است، از نظر زمین شناسی این فعالیت آتشفشانی طی 20 میلیون سال گذشته رخ داده است.

بیش از یک دهه است که دانشمندان درباره این دره های پرپیچ و خم نزدیک خط استوای مریخ بحث و گفتگو کرده اند که آیا این فرآیندها ناشی از فعالیتهای آتشفشانی است یا توسط یخ به وجود آمده است.

ریان به عنوان بخشی از یک پروژه دانشگاهی خود 100 تصویر با وضوح بالا را که توسط مدارپیمای اکتشافی مریخ گرفته شده را مورد تحلیل و ارزیابی قرار داد.

این مدارپیما سطح مریخ را از سال 2006 رصد کرده و از آن عکاسی کرده است. وقتی ریان تصویری را برای دومین بار مورد بررسی قرار می داد به طرحهایی باقی مانده از جریانهای مارپیچ گدازه ای برخورد که ابعاد آنها بین 4 تا 30 متر تخمین زده می شود.

وی با اشاره به این که ممکن است این طرحها روی سطح مریخ به دلیل این که شبیه بافت زمینی بوده نادیده گرفته شده باشد، گفت: این طرحهای مارپیچی شبیه جریانهای گدازه ای هاوایی است از این رو می توان گدازه را عامل ایجاد آن دانست، نه یخ.

دیوید پیج از دانشمندان نجومی دانشگاه کالیفرنیا، لس آنجلس اظهار داشت: این تحقیقات جدید شواهد متقاعدکننده ای ارائه داده است که طرحهای عجیب مریخ به واسطه فعالیت آتشفشانی ایجاد شده است.

وی افزود: این تصاویر نشان دهنده تاریخ زمین شناسی پیچیده مریخ است.

دانشمندان اعتقاد دارند که رودخانه هایی از مواد مذاب از دره های مریخی عبور کرده و این طرحهای مارپیچی را شکل داده اند و این گدازه ها وقتی سرد شده اند طرحهای مارپیچی را شکل داده اند.

درحال حاضر هیچ شواهدی از فعالیتهای آتشفشانی امروز مریخ وجود ندارد اما براساس اظهارات ریان این احتمال وجود دارد که این جریانهای گدازه ای در نقاط دیگری از این سیاره سرخ وجود داشته باشد.

منبع:کنجکاو دات کام به نقل از هوپا

در روزهای پنجم و ششم ژوئن سال جاری (16 و 17 خرداد)، میلیون‌ها انسان در سراسر جهان می‌توانند در رویدادی که احتمالا دیگردر طول عمرشان اتفاق نخواهد افتاد، به مشاهده عبور سیاره ناهید از برابر خورشید بنشینند.

  این گذر حدود شش ساعت به طول خواهد انجامید و در طول آن، ناهید (زهره) مانند یک نقطه ریز سیاه در سطح خورشید دیده خواهد شد.

این رویداد در نوبت بعدی در سال 2117 اتفاق خواهد افتاد.

جی پاساچوف، ستاره شناس کالج ویلیام در مقاله‌ای در مجله جهان فیزیک به بررسی علم پشت این گذر ناهید و ارائه تاریخچه آن پرداخته است.

گذر سیاره ناهید تنها در موقعیت‌های بسیار نادر اتفاق افتاده که در آن زمین و ناهید در یک خط با خورشید قرار می‌گیرند. در زمانهای دیگر این سیاره از زیر یا بالای خورشید می گذرد چرا که دو مدار در یک زاویه خفیف نسبت به یکدیگر قرار می‌گیرند.

این گذرها به صورت جفت که با فاصله هشت سال از هم جدا شده‌اند، رخ داده و فاصله میان این گذرها معمولا بین 105.5 تا 121 سال متغییر است. گذر پیشین در سال 2004 رخ داده بود.

دانشمندان با استفاده از نظریات پایه نیکولاس کوپرنیک در سال 1543 توانستند به پیش‌بینی و ثبت گذرهای دو سیاره ناهید و عطارد در قرنهای بعدی بپردازند.

یوهانس کپلر با موفقیت گذر دو سیاره را از برابر خورشید در سال 1631 پیش‌بینی کرد اما اولین گذر قابل مشاهده سیاره ناهید در سال 1639 اتفاق افتاد که توسط ارمیا هوروکس، ستاره‌شناس انگلیسی کشف شد.

بعدها در سال 1716، ادموند هالی از گذر سیاره ناهید برای پیش‌بینی فاصله دقیق میان زمین و خورشید استفاده کرد که به «واحد نجومی» معروف است.

در نتیجه در سالهای 1761 و 1769 صدها هیات اعزامی برای مشاهده این گذرها به سراسر جهان فرستاده شدند.

پاساچوف انتظار دارد که این گذر بتواند نظریه تیم وی را در مورد پدیده «اثر قطره سیاه» تائید کند. طبق این فرضیه در لحظات ابتدایی عبور ناهید و هنگامی که این سیاره در ابتدای صفحه خورشیدی قرار می گیرد، نور خورشید در اطراف ناهید خمیده و توسط جو متمرکز سیاره بازگشت داده می شود که باعث کشیده‌تر شدن ظاهر سیاره خواهد شد.

این محققان به مشاهده جو ناهید در زمانی که نیمی از آن روی دیسک خورشیدی قرار گرفته، خواهند پرداخت. آنها بر این باورند که رصد این گذرها می‌تواند به ستاره‌شناسانی که به بررسی سیارات فراخورشیدی در اطراف ستاره‌های دیگر می‌پردازند، کمک کند.



منبع: ایسنا به نقل از هوپا

درحالی که طی 50 سال گذشته تلسکوپهای ما روی زمین مجهزتر شده، اطلاعات بهتری درباره همسایگان کیهانی خود به دست آورده ایم و اکنون با گرمترین، سردترین، کوچکترین، بزرگترین و دورترین سیاره های منظومه‌های مختلف آشنایی داریم.

 ستاره شناسان یک ردیف سیاره هایی را یافته اند که ویژگهای شگفت انگیزی دارند و بی تردید ارزش ذکرشدن در نسخه بین کهکشانی کتاب رکوردهای جهانی گینس را دارد.

برای مثال، SWEEPS-10 سریع ترین کهکشانی است که با فاصله بیش از یک میلیون کیلومتری به دور خورشید خود می چرخد، فاصله ای که سه برابر فاصله ماه از زمین است، به این معنا که یک سال در این سیاره 10 ساعت به طول می انجامد.

سیاره SWEEPS-10 با چنان سرعتی به دور ستاره اصلی خود می چرخد که یک سال در این سیاره برابر با 10 ساعت است

بزرگترین سیاره ای که تاکنون شناخته شده سیاره TrES-4 است که اندازه آن 1.7 برابر مشتری منظومه شمسی ما است.

این سیاره ممکن است بتواند نامزد انتخاب بزرگترین سیاره باشد، چرا که بسیار روشن است و کنار آن شکلی شبیه ستاره دنبال دار وجود دارد که از اتمسفر این سیاره تشکیل شده است.

جئورجی مندوشو از مرکز رسد لوول در آریزونا اظهار داشت: جرم این سیاره 0.2 گرم در هر سانتیمتر مربع یا حدود چگالی چوب درخت بالسا است.

TrES-4 با فاصله 1400 سال نوری از زمین سیاره بزرگ پف آلودی است که جرم بسیار کمی دارد

فهرست سیاره های عجیب که از سوی سایت اسپیس منتشر شده برخی از ویژگیهای عجیب این جهان را نشان می دهد که در درک ما از فیزیک تأثیرگذار خواهد بود.

برای مثال آشنایی با سیاره Methusela ( یا نام اصلی PSR B1620-26 b) خالی از لطف نیست، این سیاره قدیمی ترین سیاره کشف شده است و یکی از اجداد کیهان به شمار می رود که 12.7 میلیارد سال پیش تشکیل شده است، این سیاره 8 میلیارد سال پیرتر از زمین است.

سیاره Methusela دو میلیون سال پس از بیگ بنگ یا انفجار بزرگ تشکیل شد، کشفی که در سال 1993 درک ما را از شکل گیری سیاره تغییر داد و به طور ضمنی این مفهوم را القا می کند که سیاره های بسیار مسن تری هستند که هنوز کشف نشده اند.

این سیاره نیز در دوران زندگی خود دچار تحولاتی شده و درحالی که مهارتهای رصدی ما رشد می کند این سیاره به موضوع جالبی برای مطالعه تبدیل شده است.

دانشمندان ناسا همچنین اعتقاد دارند که سیاره Methusela ممکن است اطراف یک ستاره دیگر تشکیل شده باشد اما پیش از آنکه توسط یک ستاره غیرفعال تسخیر شده باشد خود را از بین برده است.

از سوی دیگر، سیاره ای وجود دارد که هنوز نامی برایش انتخاب نشده است، این سیاره با سنی کمتر از یک میلیون سال دور ستاره Coku Tau با فاصله حدود 420 سال نوری می چرخد.

سیاره باستانی Methusela ( نام پیرترین انسان در انجیل) 12.7 میلیارد سال سن دارد و مسن ترین سیاره ای است که تاکنون کشف شده است

این سیاره ، کم سن ترین سیاره ای است که دور ستاره Coku Tau می چرخد و شاید کمتر از یک میلیون سال سن داشته باشد

داغ ترین سیاره ای که تاکنون کشف شده WASP-12b است، سیاره از بخار که گرمای آن به 2200 درجه سانتیگراد می رسد. این سیاره همچنین داعیه دار عنوان یکی از بزرگترین سیاره ها نیز است چرا که اندازه آن دو برابر مشتری تخمین زده شده است.

سردترین سیاره شناخته شده OGLE-BLG-390L است که حجم آن پنج برابر زمین است و گفته شده است که سطحی صخره مانند داشته و با فاصله 28 هزار سال نوری یکی از دورترین سیاره های است که تاکنون بشر شناخته است.

دمای منفی 220 درجه سانتیگراداین سیاره پایین تر از نقطه جوش نیتروژن مایع و نزدیک به صفر مطلق است.

سیاره جوشان WASP-12b دمایی بالای 2200 درجه سانتیگراد دارد و داغترین سیاره شناخته شده است

در آن سوی دنیا سیاره (OGLE-2005-BLG-390L(b سردترین سیاره محسوب می شود

سیاره (Epsilon Eridani (b ممکن است از چنان ویژگیهای خاصی برخوردار نباشد که بتوان آن را در این مجموعه جای داد اما این سیاره با 10.5 سال نوری نزدیکترین سیاره به زمین تلقی می شود.

این درحالی است که فاصله زیاد این سیاره از خورشید آن ، احتمال یافتن زندگی در آن به صفر می رسد و ممکن است اقیانوسهای این سیاره و سیاره سیاره ها در همین منظومه شمسی یخ زده باشند.

سیاره  (Epsilon Eridani (b تنها 10.5 سال نوری با زمین ما فاصله دارد و ممکن است که به زودی بتوانیم آن را از طریق تلسکوپ مشاهده کنیم

آخرین مورد از این مجموعه کوچکترین سیاره یک منظومه غیر خورشیدی است.

سیاره Kepler-10b تنها 1.4 برابر زمین است و با زمین حدود 560 سال نوری فاصله دارد و کشف آن در ژانویه 2011 اعلام شد.

این سیاره خارج از منطقه گلدیلاکس 'Goldilocks' قرار دارد و به قدر کافی به خورشید خود نزدیک است که آب در این سیاره یخ نزند.

سیاره Kepler-10b کوچکترین سیاره شناخته شده است که کشف آن در ژانویه 2011 اعلام شد

منبع: خبرگزاری مهر به نقل از هوپا

میچ دوبرانر موفق شد با مجموعه عکسهایی که از ابرهای طوفانزای جنوب آمریکا گرفته بود، برنده جایزه سالیانه عکاسی سونی شود.

عکس زیر که در شـهر داندی (Dundee) ایالت تگزاس گرفته شده است، یک طوفان ابرسلولی را نشان می‌دهد؛ این نوع توفان زمانی شکل می‌گیرد که جریان‌های رو به بالای هوا باعث ایجاد حرکات چرخشی انتقالی درون ابرها می‌شوند. در هواشناسی، ابرسلول‌ها متناظر با آب و هوای شدیدی همانند گردباد هستند؛ رخدادهایی که در تگزاس و سایر ایالت‌های جنوبی آمریکا بسیار متداول است و اغلب نیز منجر به بروز خسارات گسترده می‌شود.

منبع: خبرآنلاین - محمود حاج زمان به نقل از هوپا

چین با ارسال دو ماهوراه ناوبری دیگر به فضا، گام دیگری به تکمیل شبکه ماهواره‌ای مکان‌یابی و ناوبری خود نزدیک شد.

 این پرتابها، پروژه سیستم بیدو را که دسامبر سال گذشته توسط چین اجرایی شده بود، به 13 ماهواره رساند.

این کشور برای دستیابی به پوشش جهانی قصد دارد تا سال 2020 تعداد 35 ماهواره را در مدار مستقر کند.

چین امیدوار است که سیستم بیدو بتواند این کشور را از قید سیستم جی‌پی‌اس آمریکا رها کند. این پروژه مانند جی‌پی‌اس برای کمک به کاربران در تعیین موقعیت خود تا فاصله چند متر طراحی شده است.

بیدو که «قطب‌نما» نیز نامیده می‌شود، برای هر دو کاربرد نظامی و غیرنظامی ساخته شده است.

دو ماهواره چینی از مرکز پرتاب ماهواره شیچانگ در جنوب غرب استان سیچوان بر روی یک موشک لانگ‌مارچ 3B به مدار پرتاب شدند.

سیستم بیدو که تاکنون بخشی از آن راه‌اندازی شده، جایگاه چین را در جهان پس از آمریکا و روسیه به سومین کشور دارای این فناوری خواهد رساند.

شیکه ماهواره‌ای گلوناس روسیه از 31 ماهواره در مدار برخوردار بوده که تنها 24 مورد از آنها اجرایی هستند. چهار ماهواره کنار گذاشته شده، یکی تحت کازآمایی قرار داشته و دو مورد تحت تعمیر هستند.

اروپا نیز در حال ساخت یک سیستم ناوبری موسوم به گالیله لست که در حال حاضر از دو ماهواره در فضا برخوردار بوده و قرار است در اواخر سال جاری دو ماهواره دیگر را نیز به مدار ارسال کند.



منبع: ایسنا به نقل از هوپا

دانشمندان نجومی مدعی شده‌اند که تحقیقات جدید آنها این امکان را فراهم می کند که ستاره شناسان بتوانند به طور دقیقنوترینوها را به عنوان روشن‌ترین ذرات ریزاتمی جهان را اندازه گیری کنند.

 یک تیم بین المللی تحقیقاتی پس از بررسیهای بسیار نتایج تحقیقات خود را منتشر کرده و اظهار داشته است که این تحقیقات می تواند پیشترفتهای قابل توجهی در اندازه گیری نوترینوها ایجاد کند.

این تحقیقات که در مجله " بررسی فیزیکی D ارتباط سریع" منتشر شده، نتیجه گیری کرده است که وقتی مسئله اندازه توده نوترینوها مطرح می شود، اندازه گیریهای کهکشانی موثرتر از بررسیهای آزمایشگاهی روی زمین است.

نوترینوها ذرات بنیادین ریز اتمی هستند که در جهان معلق است و روشن ترین توده های ذرات شناخته شده است که به لحاظ گفته می شود هیچ جرمی ندارند.

دکتر سینیه ریمر سورنسن در دانشگاه کوئینزلند به عنوان رئیس این گروه تحقیقاتی اظهار داشت که تحقیقات آنها این امکان را برای محققان ایجاد می کند که تصویری با حساسیت بالا از جرم نوترینوها به دست آورند و این امر به درک تازه ای از جهان منتهی خواهد شد.

دکتر ریمر سورنسن اظهار داشت: این تحقیق راه را برای بررسی های آینده کهکشانی باز می کند تا شگفتی های اسرار آمیز جهان را درک کنیم و همچنین در پیشرفتهایی چون مدلهای بهبود یافته از انفجارهای ستاره ای و همچنین طراحی تلسکوپهایی که می تواند اجسام بسیار دور را بهتر از تلسکوپهای کلاسیک تشخیص دهد، تغییراتی ایجاد خواهد کرد.

اگرچه بررسیهای آزمایشگاهی روی زمین تاکنون توانسته تفاوتهایی را در جرمها میان گونه های مختلف نوترینوها اندازه گیری کند اما اندازه گیری جرم دقیق نوترینونها ناموفق بوده است.



منبع: خبرگزاری مهر به نقل از هوپا

در طول این هفته 30 دقیقه پس از غروب خورشید می توانید سیاره درخشان زهره را در سمت غربی آسمان مشاهده کنید؛ رویدادیکه تنها یک‌بار در عمر هرکس قابل مشاهده است.

اگرچه سیاره زهره یکی از درخشان ترین اجسام آسمانی است، اما این هفته به علت شرایطی که در آن قرار گرفته در درخشان ترین حالت خود قرار خواهد داشت و حتی با کمی دقت می توان ستاره های درخشان اطراف زهره را نیز مشاهده کرد.

تیر و عطارد که مرکزی ترین سیاره‌ها در منظومه شمسی به شمار می روند وارد فازهایی شبیه به فازهای ماه شده اند و در زوایای مختلف توسط خورشید روشن می شوند و همچنین اندازه ظاهری آنها نیز نسبت به قرارگیری در دورترین نقطه از خورشید و نزدیک ترین نقطه به زمین تغییر می کند.

درحال حاضر سیاره زهره رو به زمین است از این رو بزرگتر و درخشانتر به چشم می رسد، همچنین فاز آن درحالی که در مقابل خورشید حرکت می کند، باریک تر به نظر می رسد که این امر موجب کاهش درخشش آن خواهد شد.

براساس گزارش اسپیس، این هفته سیاره زهره با استفاده از تلسکوپ شبیه نسخه میناتوری یک ماه پنج روزه خواهد بود اما سطح آن به ماه شباهت ندارد.

طی چند هفته آینده زهره بیشتر به زمین نزدیک می شود، به چشم بزرگتر رسیده و هلال آن باریکتر می شود. برای آنهایی که تلسکوپ در اختیار ندارند، تماشای زهره با دوربینهای دوچشمی نیز امکان پذیر است.

روز 5 ژوئن در استرالیا و آسیا اتفاق بسیار خاصی رخ می دهد: سیاره زهره از میان زمین و خورشید عبور خواهد کرد و این عبور یک سایه نقطه مانند سیاهی را روی خورشید ایجاد می کند.

این رویداد که از آن با عنوان گذر زهره یاد می شود به طور متوسط دوبار در یک قرن رخ می رهد و این اتفاق آخرین شانس شما برای مشاهده چنین رویدادی است، چرا که این اتفاق تا سال 2117 رخ نخواهد داد.



منبع: خبرگزاری مهر به نقل از هوپا

شاتل‌های فضایی که برای 30 سال نماد پیشرفت تمدن بشری و الهام‌بخش خیل عظیمی از نوجوانان و جوانان بودند، با پرواز از پایگاهفضایی کندی در معروف‌ترین موزه‌های هوافضای جهان آرام گرفته‌اند.

نه مدار زمین، نه ایستگاه بینالمللی فضایی و نه تلسکوپ فضایی هابل هیچ کدام مقصد آخرین پرواز‌های شاتل‌های فضایی نبود. ارابه‌هایی فضایی که بیش از 30 سال موتور محرکی در کاوش‌های فضایی سرنشین‌دار و منبعی برای الهام بخشیدن به چند نسل از نوجوانان و جوانان در سراسر جهان بودند، طی روزهای اخیر بار دیگر به پرواز در آمدند؛ اما این بار قلم‌دوش جمبوجت ناسا و به مقصد استراحتگاه دوران بازنشستگی‌شان. در طی هفته‌های گذشته مردم شهرهای واشینگتن دی‌سی و نیویورک بار دیگر شاتل‌های فضایی را در حال پرواز در آسمان دیدند. اینترپرایز از واشنگتن به نیویورک رفت تا در موزه اینترپراد آرام بگیرد و دیسکاوری از فلوریدا به واشنگتن پرواز کرد تا جایگزین اینترپرایز در موزه ملی هوافضای اسمیت‌سونین شود.

شاتل‌های فضایی پس از 3 دهه فعالیت در سال گذشته میلادی برای همیشه از ماموریت معاف و بازنشست شدند. شاتل‌های فضایی مهم‌ترین برنامه پرواز‌های سرنشین‌دار ناسا پس از دوران فتح ماه و برنامه آپولو بود. این کشتی‌های عظیم فضایی نه تنها این قابلیت را داشتند که در کنار حجم بالایی از ابزارها و تجهیزات، فضانوردان بیشتری را در محیطی راحت‌تر نسبت به سفینه‌های قبلی به مدار زمین ببرند، که بر خلاف بسیاری از نمونه‌های قبلی، سفینه‌های یک‌بارمصرف نبودند. آنها با کمک موشک‌های جنبی به مدار فرستاده می‌شدند و در بازگشت مانند یک هواپیمای بدون موتور (گلایدر) برروی باند فرود به زمین می‌نشستند.

ناوگان شاتل‌های فضایی از 6 فضاپیما تشکیل شده بود. اینترپرایز، چلنجر، دیسکاوری، اندیور، اتلانتیس و کلمبیا. شاتل فضایی اینترپرایز نخستین شاتل فضایی تاریخ است. اولین سفینه از مجموع شاتل‌های فضایی که ساخته شد و البته هیچ گاه قدم به فضا نگذاشت. از این بین شاتل‌های فضایی چلنجر و کلمبیا، اولی در هنگام پرواز و دیگری در هنگام فرود در جو زمین نابود شدند و به همراه خود جان 14 فضا نورد را نیز گرفتند. با وجودی که این شاتل‌های بیشترین قربانی‌های پروازهای فضایی را به خود اختصاص داده‌اند، اما این باعث نشد تا ارزش و نقش آنها در توسعه مرزهای فضانوردی نادیده گرفته شود.

آنها برای مدت 3 دهه نه تنها آزمون‌های فراوانی را در مدار زمین انجام دادند که به ساخت ایستگاه فضایی کمک کردند و ماهواره‌های زیادی را در مدار زمین قرار داده و یا آنها را تعمیر کرده‌اند، اما مهم‌تر از آن نسلی از مردم را به فضا و آسمان علاقمند کردند. به همین دلیل زمانی که در سال 2011/1390 ماموریت‌های مداری آنها به پایان رسید، ناسا تصمیم گرفت آنها را به موزه‌ها بسپارد تا شاید بدین ترتیب در دوران بازنشستگی هم شاتل‌ها بتوانند به الهام‌بخشی خود ادامه دهند.

نخستین شاتل

طراحی شاتل‌های فضایی به گونه‌ای بود که در بازگشت از ماموریت فضایی خود مانند یک گلایدر و بدون استفاده از نیروی موتورها به زمین می‌نشست. چنین تجربه‌ای در مورد هواپیماهای سبک مدت‌های طولانی آزمایش شده بود، اما برای پرتابه‌ای در ابعاد و وزن و اهمیت شاتل بی‌سابقه بود. به همین دلیل پیش از آن‌که ماموریت‌های رسمی شاتل‌ها آغاز شود، ناسا باید از ایمنی چنین فرودی اطمینان حاصل می‌کرد. تایید ایمنی این فرودها بر عهده شاتل فضایی اینترپرایز بود. در دهه 1970/1350 اینترپرایز بارها با کمک جمبوجت معروف شاتل‌بر ناسا به ارتفاعات بالا برده شد و از آن جدا شد تا فرود بدون موتور را آزمایش کند. طبیعی است وقتی این آزمایش‌ها با موفقیت انجام شد و شاتل‌های عملیاتی وارد کار شدند، ماموریت اینترپرایز نیز به پایان رسید. این شاتل در سال 1985/1364 بازنشسته و به موزه ملی هوافضا وابسته به مجموعه موسسه اسیمت‌سونین سپرده شد تا به عنوان یکی از ارزشمندترین دارایی‌های این موزه عظیم در شهر واشنگتن پیش چشم مخاطبانی از سراسر جهان قرار گیرد.

بزرگ‌ترین موزه هوافضای جهان

مجموعه موزه‌های اسمیتسونین یکی از معروف‌ترین و عظیم‌ترین مجموعه‌های علمی و طبیعی در کل سیاره ما را در گنجینه خود جای داده‌اند. موزه ملی هوافضا نیز یکی از پرمخاطب‌ترین موزه‌های هوافضا در سراسر جهان است که از نخستین هواپیماها تا جنگنده‌های پیشرفته و حتی کپسول‌های جمینی و آپولو را در دل خود جای داده است. همین اهمیت و تعداد عظیم بازدیدکنندگان بود که مسوولان موزه اسمیت‌سونین را وا داشت تا پیش از پایان برنامه شاتل‌های فضایی با ناسا وارد مذاکره شوند تا پس از پایان ماموریت شاتل‌ها، شاتل فضایی دیسکاوری را به جای اینترپرایز در مجموعه اصلی خود به نمایش بگذارند. آنها می‌خواستند مخاطب این نمایشگاه شاتلی را از نزدیک ببیند که واقعا درون فضا بوده و ماموریت‌های مهمی را در فضا انجام داده است. بدین ترتیب پس از پایان برنامه شاتل‌ها، جدا کردن برخی از قطعات، بخش‌های موتورها و قابل نمایش کردن این شاتل‌ها، دیسکاوری برای آخرین بار از ایستگاه فضایی کندی در فلوریدا، جایی که پروازهایش را به مدار زمین آغاز می‌کرد، این بار قلم‌دوش جمبوجت معروف ناسا آخرین پرواز خود را به سوی پایتخت آمریکا آغاز کرد و پس از ورودی نمادین و همراه با اسکورت نیروی هوایی از فراز شهر واشنگتن رژه رفت و در نهایت به مکان استراحت دایم خود منتقل شد تا از این پس به عنوان گوهر یک‌دانه موزه اسمیت‌سونین واشنگتن مورد بازدید علاقمندانی قرار گیرد که برخی از آنها 3 دهه خاطره با شاتل‌های فضایی دارند.

شاتل فضایی دیسکاوری نخستین پرواز فضایی خود را در سال 1984/1363 انجام داد و آخرین ماموریتش را نیز در مارس 2011/فروردین 1390 به پایان برد. در این مدت دیسکاوری در کل 39 بار به فضا سفر کرد و در مجموع 252 نفر را به فضا برد یا به زمین بازگرداند (برخی از فضانوردان چند بار از این سفینه استفاده کردند) دیسکاوری در مدت فعالیتش در کل مدت 365 روز و 22 ساعت و 39 دقیقه و 29 ثانیه را در فضا سپری کرد و از جمله معروف‌ترین ماموریت‌هایش، قرار دادن تلسکوپ فضایی‌هابل در مدار زمین را می‌توان نام برد.

 موزه اینترپاید

با انتقال دیسکاوری به واشینگتن و در راستای بخشی از توافقنامه ناسا، اسمیتسونین و موزه اینترپاید، قرار بر این شد که شاتل فضایی اینترپرایز از این موزه به یکی دیگر از مهم‌ترین موزه‌های هوانوردی و فضا نوردی آمریکا منتقل شود؛ موزه‌ای متفاوت در ساحل رودخانه هادسون در منهتن نیویورک به نام موزه دریا، هوا و فضای اینترپاید (به معنی دلیر). بدین ترتیب شاتل فضایی اینترپرایز 27 آوریل سوار بر هواپیمای شاتل بر ناسا عازم نیویورک شد. این دو هواپیما پس از عبور از فراز معروف‌ترین یادمان‌های این شهر در نیویورک به زمین نشستند و اینترپرایز آماده انتقال به موزه اینترپاید شد.

موزه اینترپاید که در خیابان 46 منطقه وست‌ساید منهتن در شهر نیویورک و بر ساحل رودخانه هادسون قرار دارد برخی از نمونه‌های بی نظیر را در خود جای داده است. یکی از بخش‌های اصلی این نمایشگاه که محل اصلی بخشی از موزه نیز به شمار می‌رود، ناو هواپیما بر یو-اس-اس-اینترپراید است که در زمان جنگ جهانی دوم مورد استفاده قرار می‌گرفت. غیر از مجموعه‌ای از هواپیماها، کشتی‌ها و ادوات هوایی و دریایی، این مجموعه در بردارنده چند مورد نمایش فوق‌العاده استثنایی است، از جمله زیر دریایی یو اس اس گرولر و یک نمونه از هواپیماهای بازنشسته کنکورد. اینک اینترپرایز نیز به این مجموعه اضافه خواهد شد تا در این بندر مخاطبان جدیدی را به رویاپردازی در باره آینده فضا و مرور گذشته آن دعوت کند.

ماجرای نام‌گذاری اولین شاتل

اما اینترپرایز در هنگام ورود به نیویورک میزبانان ویژه‌ای داشت. داستان این میزبان‌های ویژه به سال‌ها پیش و زمانی باز می‌گردد که این شاتل فضایی در حال ساخت بود و قرار بر این بود که اولین گام در برنامه جدید فضایی آمریکا برداشته شود. در آن زمان طرح شاتل‌ها نمایانگر سرحدات نهایی اکتشافی فضایی ناسا بودند. طراحان، این اولین عضو خانواده شاتل‌ها را کانستیتویشن ( به معنی قانون اساسی) نامیدند. اما مردم آمریکا از این نام‌گذاری راضی نبودند. از کسانی که سال‌های سال فضا، سفرها و اکتشافات فضایی و ماجراجویی در پی فهم ناشناخته‌ها را در قالب سریال استارتِرِک ( که در ایران به نام پیشتازان فضا پخش و شناخته شده است) دنبال می‌کردند و به واسطه سفرهای ماجراجویانه کاپیتان کرک، آقای اسپاک و همراهان آنها روزنه‌های تخیل خود را به سوی فضا باز می‌کردند، این شاتل جدید تنها می‌توانست یک نام داشته باشد: اینترپرایز. یو اس اس اینترپرایز نام سفینه فضایی معروف و اصلی فیلم‌ها و سریال پیشتازان فضا بود. طرفداران این سریال سیلی از نامه‌ها را روانه دفتر جرالد فورد رییس‌جمهور وقت آمریکا کردند و در نهایت ناسا قبول کرد این شاتل را به نام سفینه فضایی افسانه‌ای پیشتازان فضا، اینترپرایز بنامد.

در مراسم نامگذاری این شاتل در 25 سال پیش، گروه بازیگران و هنرمندان سریال پیشتازان فضا حضور داشتند تا نام سفینه خود را بر این شاتل بگذارند. 35 سال بعد گروهی از دست‌اندرکاران آن فیلم و از جمله لئونارد نموی، بازیگر معروف ایفاگر نقش آقای اسپاک که در سریال پیشتازان فضا نقش افسر ارشد علمی سفینه را ایفا می‌کرد، در محل فرود اینترپرایز در نیویورک منتظر دیدار دوباره با این شاتل فضایی بود. او پس از یاد کردن از خاطره نامگذرای این شاتل و نقشی که آن در جلب توجه مردم به علم داشت، دست خود را به شیوه کاراکترش در پیشتازان فضا بالا گرفت و جمله معروفش را این بار خطاب به اینترپرایز گفت :«طولانی و کامکار زندگی کن». (Live long and prosper) بدین ترتیب اینترپرایز با استقبالی با شکوه به خانه تازه اش منتقل شد.


از خانواده شاتل‌ها چلنجر و کلمبیا در حین ماموریت با حادثه مواجه شده و ازبین رفته‌اند. اینترپرایز و دیسکاوری به محل استراحت دایمی خود منتقل شده‌اند. شاتل فضایی آتلانتیس در نمایشگاه مجموعه فضایی کندی در فلوریدا باقی خواهد ماند تا یادآور روزهای پرشکوه پروازهای فضایی شاتل در این ایستگاه باشد. بدین ترتیب تنها شاتل فضایی ایندیور باقی می‌ماند. این شاتل بر اساس توافق ناسا، به مرکز علوم کالیفرنیا در شهر لس‌آنجلس اهدا شده و انتظار می‌رود در شهریور ماه امسال، ایندیور قلمدوش جت شاتل‌بر ناسا آخرین پرواز تاریخ شاتل‌های فضایی را– حداقل برای مدتی طولانی – از کیپ کندی به مقصد لس‌آنجلس انجام دهد. بدین ترتیب فصل جدید شاتل‌های فضایی که کمک آنها به آموزش علوم و علاقمند کردن مردم به فضا و همچنین یادآوری دورانی 30 ساله در اکتشافات فضایی سرنشین‌دار است، آغاز می‌شود.


منبع: خبرآنلاین - پوریا ناظمی به نقل از هوپا

دانشمندان پروتئینی کشف کرده اند که می‌تواند روند پیرشدن فضانوردان و سالخوردگان را آهسته‌تر کند.

براساس تحقیقات دانشگاه ترامو در ایتالیا آنزیم 5- لیپوکسیژناس (5-lipoxygenase) نقش مهمی در مرگ سلول در فضا ایفا می کند.

دانشمندان اعتقاد دارند که ایجاد مانع در مقابل این آنزیم، مشکلات فضانودان که در نتیجه پروازهای فضایی به وجود می آید از بین می رود.

این ادعا در رابطه با سرکوبی آنزیم کشف شده ثابت کرده که سالخوردگان نیز می توانند از مزایای تقویت سیستم ایمنی بدن خود استفاده کنند.

از آنجایی که شرایط فضایی مشکلات سلامتی را مشابه فرآیند پیر شدن در زمین برای فضانوردان به همراه دارد، این کشف ممکن است به درمان این شرایط در فضانوردان کمک کرده و همچنین به تقویت سیستم ایمنی سالخوردگان منتهی شود.

این تحقیقات از سوی دپارتمان علوم زیست پزشکی دانشگاه ترامو ایتالیا انجام شده و نتایج آن در مجله FASEB به چاپ رسیده است.

دکتر ماورو ماکارونه به عنوان رئیس این گروه تحقیقاتی اعلام کرد که نتایج این تحقیق فضایی می تواند برای بهبود سلامتی سالخوردگان در زمین نیز موثر باشد.

براساس گزارش دیلی میل، وی افزود: در حقیقت شرایط فضایی مشکلاتی را برای فضانوردان ایجاد می کند که به فرآیند پیرشدن فیزیولوژیکی شباهت دارد و ممکن است بتوان با استفاده از برخی داروها در این فرآیند مانع ایجاد کرد.

درحال حاضر داروهای بازدارنده آنزیم 5- لیپوکسیژناس (5-lipoxygenase) برای ممانعت از ابتلا به بیماری های التهابی استفاده می شود.

دکتر ماکارونه و گروه تحقیقاتی وی این اکتشاف را با انجام آزمایشهایی روی دو گروه انجام داده است. یک گروه از لنفوسیتهای انسانی که از خون دو اهدا کننده سالم گرفته شده بود، مورد مطالعه قرار گرفت و همچنین مطالعاتی روی نمونه های گرفته شده از ایستگاه بین المللی فضایی انجام شده است.

گروه اول از لنفوسیتها در معرض ریزگرانشهای ایستگاه بین المللی فضایی قرار گرفتند.

گروه دوم در یک سانتریفیوژ روی ایستگاه بین المللی فضایی قرار گرفت تا گرانش زمین را تجربه کند.

دانشمندان از این تحقیق نتیجه گیری کرده اند که تفاوت ایجاد شده به تفاوت سطح آنزیم 5- لیپوکسیژناس (5-lipoxygenase) باز می گردد.

گرالد ویسمان سردبیر مجله FASEB اظهار داشت: جای شگفتی نیست که بدن انسان برای کارآیی سالم به گرانش زمینی نیاز دارد جرا که ما برای زندگی روی این سیاره خلق شده ایم.

وی افزود: وقتی انسان به فضا می رود و به سیارات و خرده سیاره های دیگر سفر می کند واضح است که نه تنها باید شرایط ایمن زندگی را بررسی کنیم بلکه باید فضای امنی را برای سلامتی خود فراهم کنیم.


منبع: خبرگزاری مهر به نقل از هوپا

بافت رنگارنگ و زیبایی که به تازگی در صحرای چین پدیدار شده دریاچه‌ای مسموم از مواد معدنی نایابی است که تصویر آن توسطماهواره ناسا به ثبت رسیده است.

به گزارش سرویس علمی فناوری جام نیوز (30 April)، معدن "بایان اوبو" چین نیمی از نیاز جهان به 17 فلز نادر زمین را تامین می‌کند،‌ فلزاتی که برای ساخت الکترونیک‌های پیشرفته از قبیل تلفن‌های همراه،‌ تلفن‌ها و خودروها حیاتی هستند.

 تا‌کنون تعدادی از خبرنگاران به دلیلی آشکار از این معدن باز در مغولستان داخلی چین بازدید کرده‌اند: این معدن در ازای استخراج هر تن فلز نادر 11 هزار و 893 متر مکعب گاز سمی به محیط پراکنده می‌کند و در عین حال در حین استخراج مقادیر زیادی آب‌های اسیدی و مواد رادیواکتیو نیز در محیط نشت می‌کنند.
 

ماهواره "ترا" ناسا طی پنج سال اخیر که چین تلاش داشته با استخراج و انباشته کردن از مواد در برابر غرب به سود مالی زیادی دست پیدا کند،‌ میزان رشد این تاسیسات محرمانه را زیر نظر گرفته است. این مواد به آن خاطر عناصر نادر زمین نامیده می‌شوند که در زمان کشف در قرن نوزدهم میلادی در سوئد، در دسته ناشناخته ترین عناصر جهان قرار داشتند اما طی اکتشافات علمی بیشتر مشخص شد عناصر نادر زمین در حقیقت در زمین به وفور یافت می‌شوند،‌ با این همه هزینه بالای استخراج آنها باعث می‌شود که این مواد تنها از مناطقی که از این عناصر اشباع هستند استخراج شوند.

معدن

فلزات نادر زمین معمولا انعطاف پذیرند و از رسانایی الکتریکی قابل توجهی برخوردارند. مراحل استخراج این مواد معمولا شامل حل کردن این عناصر در مایعات مختلفی از قبیل آب و انواع محلول‌ها است. تصویری که ماهواره ترا ناسا از این منطقه به ثبت رسانده،‌ تصویری با رنگ غیرحقیقی است که در آن بافت گیاهی به رنگ قرمز،‌ پوشش علف‌ها به رنگ قهوه‌ای،‌صخره‌ها به رنگ سیاه و سطح آب به رنگ سبز دیده می‌شوند. چین در سال 2001 در حدود 81 هزار تن فلز نادر را از این معدن استخراج کرده و میزان تولید آن در سال 2006 به 120 هزار تن افزایش پیدا کرد.

 به نوشته همشهری، چنین عملیات شدید اکتشاف معدنی تاثیرات غیرقابل جبرانی بر روی محیط زیست دارد،‌ به گفته انجمن مواد نادر زمین چین به ازای هر تن فلز نادر استخراج شده در حدود 9 هزار و 600 تا 12 هزار متر مکعب گاز مملو از ذرات اسید هیدروفلوریک،‌ دی اکسید سولفور و اسید سولفوریک در هوا آزاد می‌شوند. همچنین تقریبا 75 متر مکعب آب اسیدی به اضافه یک تن مواد رادیو اکتیو در کنار این فلزات تولید می‌شوند.



منبع: جام نیوز

فیزیکدانان دانشگاه زوریخ، موفق به کشف یک ذره جدید ناشناخته در برخورد دهنده بزرگ هادرون شده‌اند که از سه کوارک تشکیلشده است.

 این باریون جدید که برای اولین بار در این شتاب‌دهنده مورد شناسایی قرار گرفته، «Xi_b^*» نام داشته و به تائید پیش‌فرضهای بنیادی فیزیک بر اساس پیوند کوارکها می‌پردازد.

در فیزیک ذرات،‌ خانواده باریون به ذراتی اطلاق می‌شود که از سه کوارک ساخته‌شده‌اند. کوارکها به شکل‌دهی گروهی از شش ذره می‌پردازند که از نظر جرم و بار با هم تفاوت دارند. دو مورد از سبک‌ترین کوارکها یا کوارکهای «بالا» و «پایین» به تشکیل دو جزء اتمی پروتون و نوترون می‌پردازند.

تمام باریونهایی که از سه کوراک بسیار سبک، بالا، پایین و بیگانه ساخته شده‌اند، شناخته شده هستند. تنها چند باریون با کوارکهای سنگین تا به امروز مشاهده شده‌اند. این ذرات را به دلیل سنگینی و بی‌ثباتی آنها می‌توان تنها به شکل مصنوعی در شتاب‌دهنده‌های ذرات تولید کرد.

محققان با استفاده از یک نور و دو کوارک سنگین، این باریون جدید را شناسایی کردند. ذره Xi_b^* از کوارکهای بالا، بیگانه و پایین تشکیل شده و به لحاظ الکتریکی، خنثی محسوب می‌شود. گردش آن 3/2 و جرم آن با یک اتم لیتیوم برابر است.

این کشف جدید بدین معناست که دو مورد از سه باریون پیش‌بینی شده نظری در ترکیب پایین اکنون مورد مشاهده قرار گرفته‌اند.

کشف این ذره جدید به تائید نظریه چگونگی پیوند کوارکها پرداخته و در نهایت به درک ارتباطات محکم که یکی از چهار نیروی اساسی فیزیک در تعیین ساختار ماده بوده، کمک می‌کند.


منبع: ایسنا

برای تخمین جرم کهکشان‌ها، اخترشناسان نور مشاهده شده آنها را با استفاده از یک ضریب تبدیل به جرم تبدیل می‌کنند. اما اکنونمشخص شده که تبدیلی که ده‌ها سال است اخترشناسان استفاده ‌می‌کنند، غلط است.

این تصویر متعلق به خوشه ستاره‌ای اومگا قنطورس واقع در کهکشان راه شیری است. در این تصویر، ستارگان جوان به رنگ آبی و ستارگان پیر به رنگ قرمز دیده می‌شوند. با این وجود، در کهکشان‌های دوردست‌تر محال است که بتوان ستارگان کم‌نور را مشاهده کرد. اکنون مشخص شده است که برخی از دورترین کهکشان‌های عالم از آنچه که اخترشناسان گمان می‌کردند، ستارگان بیشتری دارند.

به گزارش نیوساینتیست، تنها اطلاعاتی که دانشمندان از کهکشان‌ها بدست می‌آورند، از نور ستارگان آنها حاصل می‌شود. اما ستارگان تمام جرم یک کهکشان را تشکیل نمی‌دهند. بخشی از جرم کهکشان مربوط به ماده تاریک است که نامرئی است و مستقیما قابل اندازه‌گیری نیست.

برای دور زدن این مشکل، اخترشناسان عموما جرم کهکشان را بر اساس ترسیم نحوه حرکت ستارگان آن نسبت به یکدیگر تخمین می‌زنند. آنها میزان جرم مرئی را با جرم کلی مقایسه می‌کنند، و فرض می‌کنند که باقی جرم کهکشان باید از ماده تاریک تشکیل شده باشد.

اگرچه این روش استاندارد اخترشناسان است، اما اکنون مشخص شده که این روش مشکل بزرگی دارد. میشل کاپلاری، اخترشناسان دانشگاه آکسفورد می‌گوید: «برای تخمین دقیق جرم کهکشان‌ها، ما همیشه از یک ضریب تبدیل استفاده می‌کنیم تا نور را به جرم تبدیل کنیم. اما تبدیلی که ما ده‌ها سال بود استفاده می‌کردیم غلط است.»

کاپلاری کشف کرد که رابطه بین نور مرئی و جرم ستاره‌ای برای تمام کهکشان‌ها یکسان نیست، این رابطه از یک نوع کهکشانی به نوع دیگر تغییر می‌کند. این عدم تطابق برای دورترین کهکشان‌ها بدتر است، و میزان ستارگان این کهکشان‌ها سه برابر چیزی است که انتظار می‌رود. در این کهکشان‌های دوردست، اخترشناسان ستارگان بی‌فروغ و کم‌نور –همانند ستارگان قرمز تصویر بالا- را در محاسبات خود در نظر نمی‌گرفتند.

این موضوع معمای کیهانی جدید را مطرح کرده است: زمانی‌که ما به کهکشان‌های دوردست نگاه می‌کنیم، آنها را به شکلی مشاهده می‌کنیم که مربوط به دوران جوانی آنها است؛ اما چطور این کهکشان‌های پرستاره در اوایل دوران زندگی خود تا این اندازه بزرگ شده‌اند؟ کاپلاری می‌گوید: «آنها بایستی از آنچه که مردم تصور می‌کردند سریع‌تر رشد کرده باشند.»



منبع: خبرآنلاین - محمود حاج زمان

بقایای فضاپیمای باری روسی 'پروگرس-ام 14-ام' پس از جدا شدن از ایستگاه فضایی بین المللی و ورود به جو زمین در اقیانوس آرام غرق شد

 آژانس فدرال فضایی روسیه در گزارشی اعلام کرد: بقایای فضاپیمای باری 'پروگرس-ام 14-ام' روز شنبه در محدوده‌ای از اقیانوس آرام که در آن هیچ کشتی تردد نمی‌کند، غرق شد.

در گزارش آمده است: بقایای فضاپیما ساعت 18 و 39 دقیقه به وقت مسکو در محدوده‌ای موسوم به گورستان فضاپیماها غرق شد.

آژانس فدرال فضایی روسیه در گزارش خود همچنین خاطرنشان کرد: فضاپیمای 'پروگرس - ام 14' 9 روز قبل برای انجام آزمایش پیشرفته ردیابی به منظور تعیین ویژگی‌های فیزیکی یونوسفر پیرامون خود که در نتیجه فعالیت موتورهای سوخت مایع آن به وجود آمده بود، از ایستگاه بین المللی فضایی جدا شد.

نسل فضاپیماهای 'پروگروس' از سال 1972 میلادی با 130 پرواز موفق و تنها یک مورد سقوط ستون فقرات ناوگان فضاپیماهای باری روسیه محسوب می‌شود.

این نوع فضاپیماها در طول عمر فعالیت خود علاوه بر بکارگیری به عنوان فضاپیمای باری، ماموریت‌های زیادی را برای تنظیم مدار ایستگاه‌های فضایی و انجام آزمایشات فضایی انجام داده‌اند.


منبع: ایرنا

تلسکوپ فضایی هابل تصویری دیگر را به مجموعه تصاویرش از شگفتی‌های جهان هستی افزوده و این‌بار لحظه مرگ یک ستاره را به نمایش گذاشته است که سوخت اتمی آن به پایان رسیده و در حال انتشار پرتوهای نوری قدرتمندی است.

به این مرحله از زندگی ستاره ها مرحله "سحابی پیش ستاره‌ای" می‌گویند و تصویر جدید هابل سحابی تخم‌مرغ را در این مرحله به ثبت رسانده است. در حقیقت این سحابی اولین سحابی پیش ستاره‌ای است که کمتر از 40 سال پیش کشف شده است و دانشمندان تایید می‌کنند بسیاری از زوایای این پدیده کیهانی همچنان ناشناخته باقی مانده است.

ناسا و آژانس فضایی اروپا که مدیریت هابل را به عهده دارند توضیح می‌دهند که طی هزاران سال بقایای داغ ستاره کهنسال در مرکز سحابی و یا توده ابری از غبارها و گازها،‌ باعث داغتر شدن سحابی شده و گازها را آشفته کرده و منجر به درخشش آنها می‌شود.

در مرکز تصویر جدید هابل از این سحابی، ستاره مرکزی این سحابی در پس ابری ضخیم از غبار پنهان شده است. چهار پرتو نوری از میان سحابی به بیرون تابیده‌اند که شباهت زیادی به پرتوهای نورافکن دارند. گمان می‌رود حفره حلقه مانندی در میان پیله ضخیم غبار‌آلود که به واسطه فوران‌های ستاره به وجود آمده است، باعث نفوذ پرتوهای نوری به خارج از لایه‌های قطور غبار شده است.

به گفته دانشمندان این ابر عظیم از ساختاری پوست پیازی و لایه لایه برخوردار است که در اثر انفجار موادی که چند صد سال پیش از ستاره درحال مرگ به بیرون فوران کرده‌اند تشکیل شده است. به گفته ناسا از آنجایی که سحابی‌های پیش ستاره ای از طول عمر محدودی برخوردارند تعداد آنها در جهان بسیار کم است و به علاوه این پدیده‌های کیهانی بسیار کم نور بوده و برای رصد آنها به تلسکوپ‌های قدرتمندی نیاز خواهد بود،‌این نیز عامل دیگری است توضیح می‌دهد چرا این سحابی ها به تازگی رصد شده اند.

اخترشناسان نمی توانند به طور دقیق وسعت این سحابی را تخمین بزنند زیرا فاصله آن را تا زمین به صورت تخمینی برآورد کرده‌اند و از این رو شاید این سحابی بزرگتر و دورتر یا نزدیکتر و کوچکتر از حدی باشد که تصور می‌رود. در حال حاضر فاصله این سحابی تا زمین در حدود سه هزار سال نوری تخمین زده شده است.



منبع: همشهری آنلاین

دانشمندان طوفان خورشیدی عظیمی را برای سال 2013 پیش‌بینی می‌کنند.

به گزارش روزنامه لوموند، ستاره‌شناسان می‌گویند که فعل و انفعالات خورشید هر یازده سال یکبار به اوج خود می‌رسد و ممکن است که این روند در دوره‌های بعدی شدت گیرد.

با این فرض و با توجه به اینکه اکنون در بیست و چهارمین دوره طوفان‌های شمسی هستیم، در سال 2013 احتمالا شاهد شدیدترین فعالیت‌های خورشیدی طی دو قرن گذشته خواهیم بود.

به گفته نویسنده لوموند، فوران گدازه‌های خورشیدی که در سال 2013 به بالاترین حدّ خود می‌رسد، موجب به وجود آمدن "حباب‌های صابونی" عظیم الجثه‌ای می‌شود که اندازه هر یک از آنها بزرگتر از سیاره مشتری است. با ترکیدن این "حباب‌های آتشین" بخشی از محتوای آنها که واجد بار الکتریکی سنگینی است، آزاد شده، به طرف زمین پرتاب می‌شود. این پرتاب موجب می‌شود که میلیاردها ذره الکتریکی یونیزه و باردار به سوی زمین سرازیر شود.

فوران گدازه‌های خورشیدی که در سال 2013 به بالاترین حدّ خود می‌رسد، موجب به وجود آمدن "حباب‌های صابونی" عظیم الجثه‌ای می‌شود که اندازه هر یک از آنها بزرگتر از سیاره مشتری است.

غالباً طی یک طوفان خورشیدی از این نوع بیش از یک میلیارد تن ذره با سرعت چندین هزار ساعت در ثانیه به سمت کره خاکی حرکت می‌کند. خوشبختانه میدان مغناطیسی زمین بخش اعظم این ذرات گداخته و باردار را دفع می‌کند. اما از آنجایی که میدان مذکور کاملاً عایق نیست، بخشی از ذرات الکتریکی خورشیدی به جو زمین نفوذ می‌کند. تشکیل شفق‌های بزرگ قطبی در شمالگان یا جنوبگان از عوارض همین نفوذ است.

بدین ترتیب فقط در ماه مارس گذشته، جوّ فوقانی زمین 26 میلیارد کیلووات انرژی دریافت کرد. باز خوشبختانه بخشی از این انرژی انبوه به جو تحتانی زمین نمی‌رسد و دوباره به فضا رانده می‌شود. اما قطعاً همه آن انرژی متراکم سرنوشت فوق را نمی‌یابد.

به عنوان نمونه در ماه مارس سال 1989 میلادی ابر عظیمی از ذرات خورشیدی سه روز پس از انفجار در مبدأ، به جو زمین نفوذ کرد و شفق‌های گسترده‌ای را در قطب شمال به وجود آورد. گستره این شفق‌ها تا حدی بود که حتی در ایالات جنوبی امریکا دیده شد. ساعت‌های متمادی قطعی برق در شهرهای شمالی قاره یکی از عوارض این نفوذ خورشیدی بود. فقط در ایالت کبک کانادا خسارت‌ها تا دو میلیارد دلار برآورد شد.

با این حال ابعاد طوفان 1989 در مقایسه با طوفان خورشیدی 1859 ناچیز بود. در آن سال گستره دید شفق‌های شمالی تا ونزوئلا رسید و انفجارهای متعددی در سیم‌های تلگراف رخ داد.

اکنون دانشمندان بر این باورند که طوفان خورشیدی سال آینده شبیه نمونه 150 سال قبل است، با این تفاوت که زندگی امروز بشر مملوّ از وسایل برقی و شبکه‌های الکتریکی است. حمل و نقل هوایی زمینی و دریایی، شبکه‌های بانکی و مالی، وسایل ارتباط جمعی، اینترنت و ماهواره‌ها و ده‌ها بخش دیگر از عرصه‌های زندگی انسان متکی به برق است.

بنابراین در صورت وقوع حادثه‌ای مشابه سال 1859 دیگر آن را نه طوفان بلکه باید سونامی خورشیدی نام نهاد.


منبع: همشهری آنلاین

مدیر شرکت «استون آئرواسپیس» در نشست ناسا از قصد خود برای آماده‌سازی یک روبات جهت بازدید از دریای یخی قمر مشتری،برش پوسته و کاوش آب زیر آن سخن گفت.

بیل استون، که پیش از این از برنامه‌های شرکت خود برای ارسال مأموریتی به قطب‌های ماه به منظور حفاری یخ آن و استفاده از آن به عنوان سوخت برای فضاپیماها طی چهار سال آینده خبر داده بود، در نشست علوم زیست‌اخترشناسی ناسا در آتلانتا از هدف خود برای کاوش آب‌های زیر دریای یخ‌زده قمر اروپا توسط لیزرها برای برش یخ و جمع‌آوری نمونه جهت بررسی امکان وجود حیات سخن گفت.

این شرکت اکنون در حال کار بر روی یک استوانه روباتیک 1.8 متری در 25 سانتیمتری موسوم به «والکری (Valkyrie)» برای این مقصود است.

طبق برنامه استون، نیروگاه این شرکت در سطح این قمر قرار گرفته و یک لیزر پر قدرت در کابل‌های فیبر نوری به پایین سطح حرکت می‌کند.

وی اظهار کرد: پیش پا افتاده‌ترین هدف ما در سه سال آینده، استفاده از یک لیزر 5000 واتی برای ارسال یک «کریوبات(cryobot)» یا روبات یخی در اعماق 250 متری یخ است.

در صورت موفقیت، این مفهوم می‌تواند موانع موجود در مسیر بررسی اسرار مدفون در زیر یخهای قمر اروپا را حل کند. این موانع شامل عدم توانایی نیروی خورشید برای کار در زیر سطح، عملکرد ضعیف باتریها، بزرگ بودن دیتگاه‌ها و محدودیتهای توافقنامه بین‌المللی در مورد ممنوعیت آزمایش یک روبات هسته‌ای هستند.

آخرین آزمایش استون برای سال 2014-2013 برنامه‌ریزی شده است. وی قصد دارد یک کریوبات را در یخچال ماتانوسکای آلاسکا در ژوئن 2013 آزمایش کرده که طبق آن باید این روبات به برش 10 تا 50 متر یخ بپردازد. پس از آن در پائیز 2014، این روبات باید به عمق 200 متری در گرینلند برسد.

استون سال گذشته اعلام کرد که ناسا یک کمک هزینه چهار میلیونی چهار ساله را برای ادامه دادن توسعه پروژه والکری جهت طراحی و آزمایش میدانی یک کریوبات یخ شکن در شرکت وی سرمایه‌گذاری کرده است.


منبع: ایسنا

کارگروه ویژه‌ی گذر زهره به مناسبت روز نجوم، اینفوگرافی گذر زهره‌ی 2012 را رونمایی می‌کند.

منبع: مجمع جهانی زمانسنجی اختفای نجومی